Mel Brooks: The 99 Year Old Man! (2026 – miniserie)
Gewoon een must see voor iedereen die weet dat film meer is dan enkel vermaak, al is deze tweedelige ‘miniserie’ (a.k.a. 3 uur-lange documentaire die in twee duidelijke delen is opgeknipt) natuurlijk onmisbaar voor fans van inmiddels klassiekers als Blazing Saddles, Young Frankenstein, The History of the World, Part 1 en Spaceballs, to name just a few. Maar dat Brooks’ invloed op cinema door velen onderschat wordt, ontdekte ik ook pas toen ik herinnerd moest worden aan het feit dat hij via z’n productiemaatschappij Brooksfilms de grootste talenten ter wereld (waaronder David Lynch en David Cronenberg) een stevige doorbraakkans gaf.
En dan maakt Judd – The 40-Year Old Virgin, The King of Staten Island – Apatow dus een heerlijk fan-document door de 99-jaar oude Melvin Kaminsky te interviewen, naast zo’n beetje alle komieken die schatplichtig aan hem zijn. En dat zijn ze zo’n beetje allemaal…
Het verhaal
Het eerste deel gaat vooral over z’n doorbraak als jonge Joodse maker, en hoe hij zich daarin weinig tot niet liet beperken in wát en vooral ook hóe hij z’n verhalen wilde vertellen. Het tweede deel gaat meer over z’n nalatenschap, z’n vriendschap met Carl Reiner én over z’n prachtige huwelijk met Anne – The Graduate – Bancroft, dat zich vooral lijkt te kenmerken vanwege de ‘gewoonheid’ van hun liefde voor elkaar. Hoe bijna dwangmatig Brooks ook continu overal de grap moest zoeken. En nog steeds zoekt, zie je in de interview-scènes met de man die op 28 juni van dit jaar dus 100 wordt.
Het fijne aan zo’n miniserie is niet alleen dat ie je herinnert aan (of laat kennismaken met) de impact van vooral Brooks’ komedies. Ik denk dat Spaceballs ná Naked Gun de komedie is die ik het meeste gezien heb, en waarschijnlijk ook net na die Leslie Nielsen-klassieker komt als ik denk aan hoe vaak ik een film geciteerd heb. En die zoete herinneringen worden ook gedeeld door toppers als Ben Stiller, Matthew Broderick, Larry David, Patton Oswalt, Adam Sandler, Conan O’Brien, Dave Chappelle, Nick Kroll en Jerry Seinfeld, en zovele anderen. Maar mogelijk maakte Sarah Silvermans observatie over de schattigheid van de Brooks-Reiner-vriendschap (dus met de vader van de onlangs overleden Rob Reiner) wel de mooiste indruk, zeker in combinatie met Seinfelds heerlijke observatie daarvan, wat in ‘normale’ komedie als heerlijk cynische sneer zou worden ingezet. Maar hier is dat moment zó menselijk, en de twee vrienden ook zó impressive qua legacy, dat dat cynisme sneller verdwijnt dan sneeuw voor die spreekwoordelijke koperen ploert aan ’t firmament…
En komt er nog meer..?
Op een gegeven moment vertelt één van Brooks’ kinderen dat het lijkt alsof papa aan z’n vierde of vijfde comeback bezig is, want er wordt wel degelijk gehint naar nog meer werk van Oscarwinnaar Brooks (hij won voor The Producers de Oscar voor Beste Originele Scenario in 1969!). En dan moet je vooral denken aan sequels bij z’n grootste hits. Want zei Brooks’ Yogurt-karakter tijdens een afscheid in Spaceballs niet al iets als “Maybe we’ll meet again in Spaceballs 2: The Search for More Money!?“, waarbij ik nu ineens denk: zou hij dit geleend hebben van Lynch (wiens The Elephant Man hij dus produceerde, na het zien van Eraserhead), die zijn “I’ll see you again in 25 years!” uit Twin Peaks letterlijk en accuraat waarmaakte met Twin Peaks: The Return in 2017? Waarbij ik nu dus moet gaan puzzelen of dat überhaupt wel kan, want inderdaad: qua chronologie is het waarschijnlijker dat Lynch dit komische idee juist van Brooks heeft geleend, om het vervolgens heerlijk mysterieus door Laura Palmer in Dale Coopers oor te laten fluisteren in de Red Room.
Final credits
Maar wacht, dat gaat toch allemaal veel te incrowd al allemaal..!? Wat overigens ook deels wel past bij deze tweedelige documentaire, want hoe meer je weet over het reilen en zeilen van het Amerikaanse entertainment-landschap, hoe harder je zult genieten van deze documentaire, verwacht ik.
Al is en blijft het natuurlijk wel sterke argumentatie, dat criticasters van bijvoorbeeld The Producers, die vonden dat je over Hitler en de oorlog geen grappen mág maken, ook behoorlijk stevig terug naar hun zeurhoekje worden gedrukt als iemand stelt dat als er iemand grappen over mág maken, het wel een Joodse Amerikaan is, die zelf in de Tweede Wereldoorlog heeft gevochten. En die dus zelf verdomd goed weet, dat humor voor velen misschien wel de enige manier is, om juist met pijn, ongelijkheid, racisme of wat dan ook om te kúnnen gaan. Al zal hij dat zelf nooit zo zwaar aanzetten, want dat is helemaal niet grappig…