Tenzing (2026)

TenzingAls ik in vier regels aantekeningen vijf maal het woord “mooi” gebruik om een film te beschrijven, dan lijkt het me wel duidelijk wat ik van deze film – over de twee eersten die de top van Chomolungma bereikten – vond. Beter bekend als Mount Everest, en de titel slaat natuurlijk op ‘helper’ Tenzing Norgay (“sherpa” mocht hij officieel niet genoemd worden), die samen met sir Edmund Hillary uiteindelijk als eerste bovenop die hoogste berg ter wereld stond. Maar omdat de film het levensverhaal van deze Tibetaanse dromer juist als uitgangspunt neemt, krijgt die beklimming ineens een veel spirituelere betekenis. En dat was misschien wel van groter belang voor het succes van de expeditie dan dat die arrogante Britten wilden toegeven. Of ben ik nu te woke aan het doen..? ;)

Het verhaal
Als jonge yak-herder zien we hoe de 9-jarige Tenzing (Samdrup Dorje Lama) voor het eerst buitenlanders ontmoet in de persoon van de schijnbaar wereldberoemde klimmer George Mallory (Johnny Flynn!!). Omdat hij te klein is, wordt zijn droom om ‘zijn berg’ te beklimmen nog flink uitgesteld, maar het zet wel het levensdoel van deze jongeman. Helaas zijn z’n ouders – door een yakkenziekte – hun inkomen én huis kwijtgeraakt, en als de jonge Tenzing ook nog te ziek wordt, laten ze hem achter in een boeddhistisch klooster. Terwijl z’n ouders en zusjes verder trekken, sterkt Tenzing langzaam aan, maar hun belofte om hem weer op te komen halen wordt nooit ingelost. Dus wordt Tenzing (Tenzin Dalha) – als ‘buitenstaander’ – knecht bij een locale boer, en die moet er initieel natuurlijk niks van hebben dat hij verliefd wordt op z’n dochter Kinzom (Lhakpa – Seven Years in Tibet – Tsamchoe). Erger nog: zij is ook kneiterverliefd op deze poëtische dromer…

Inmiddels ben ik allang het verhaal van de film wat aan het herschikken hierboven, want één van de dingen die goed werken in het verhaal, is hoe de verschillende verhaallijnen door elkaar heen zijn geknipt. Waardoor je vrij snel aanvoelt dat de climax van de film óók iets te maken zal gaan hebben met het overlijden van Kinzom, waardoor Tenzing de zorg over hun twee dochters helemaal op eigen schouders moest nemen. Maar waar ik het nog helemaal niet over gehad heb, is hoe Tenzing met veel moeite z’n eerste ‘sherpa-baantje’ krijgt via de Britse ambassademedewerker Jill Henderson (Caitríona – Belfast, Outlander (tv), Ford v Ferrari – Balfe), die niet veel later ook de expeditie van John Hunt (Willem – The Lighthouse, At Eternity’s Gate, The Florida Project – Dafoe) moet ‘casten’. En dan komt Tenzing (inmiddels gespeeld door Genden Phuntsok) dus ook in aanraking met één van de teamleden, ‘kiwi’ Ed Hillary (Tom – Loki (tv), The Life of Chuck – Hiddleston), met wie hij al vrij snel een goede band opbouwt. Wat volgt is een race tegen wat spreekwoordelijke klokken, maar ook tegen de onrechtvaardige gedachte dat áls er maar één duo die top kan bereiken, dat het dan natuurlijk wel een Brits team moet zijn…

Tenzing-recensie: prachtige film, juist doordat ie verteld wordt vanuit Tenzing Norgays perspectief...

Niet-westerse keuzes
Het interessantste en/of beste aan deze film is makkelijk te duiden: alles wordt nu eens niet verteld vanuit ‘onze’ Westerse ogen, maar vanuit Tenzings perspectief. Iets dat wordt aangezet door scènes waarin letterlijk de Westerse overheersing wordt benoemd, maar het is vooral in de uitvoering te zien. De film eindigt ook niet met zo’n verplichte “En hierna bleven ze nog lang vrienden“-shot, maar juist met hoe Tenzing z’n levensreis afsluit. Jazeker, er komen tijdens de aftiteling zeker wel beelden van de echte Tenzing en Hillary voorbij, dus daar wordt de standaard wel getoond (en ook op mooie wijze hoor), maar duidelijk is dat de makers behoorlijk bewuste keuzes hierin hebben gemaakt. Net zoals inzake die wereldberoemd geworden foto van Tenzing bovenop Everest met een stok met vlaggen; het maken van die foto wordt bijna vergeten door Hillary. En waar ik dus me in die laatste meters wel afvroeg hoe ze de daadwerkelijke climax nog konden gaan bereiken – meestal gebeurt dat met bombastisch aanzwellende muziek – kozen de makers hier juist voor iets prachtig menselijks.

Crew & cast
En als je aan het eind van de aftiteling dan ook ziet hoeveel lokale mensen er aan de film hebben meegewerkt, dat blijkt het toch wel een zeer serieuze productie te zijn geweest, met logischerwijs veel locatiewerk. De mij totaal onbekende Australische regisseur Jennifer Peedom begon bijna 25 jaar geleden – na een technische studie overigens – al met een film over sherpa’s, waarna ze nogal wat natuurdocumentaires maakte, alsmede films over avonturiers. Dus dat zij die wereld goed kent, dat staat wel aardig buiten kijf. Dat één van haar films ook narrated werd door Dafoe, dat verklaart mogelijk zijn aanwezigheid ook wel, maar laat ik daar verderop op terugkomen. Peedom verfilmde namelijk het scenario van Luke Davies, die dan wél weer een ‘bekender’ oeuvre heeft, met credits voor de scenario’s van Lion, Beautiful Boy, zes afleveringen van de serie Catch-22 en Paul Greengrass’ News of the World. Overigens komt het originele verhaal uit Ed Douglas’ boek Tenzing: Hero of Everest.
Mogelijk herken je het wel, dat je jezelf een schouderklopje wilt geven als je iemand herkent in een mini-rolletje. Dat gebeurde mij hier dus bij George Mallory’s rol, waardoor ik hierboven dus al die uitroeptekens zette achter de naam van een acteur die echt amper een seconde goed in beeld is. Johnny Flynn speelt namelijk die schijnbaar legendarische klimmer, maar iedereen die momenteel ook ontzettend hard aan het genieten is van de serie MobLand, die zou in die rol dus Frankie Cooper kunnen herkennen. Omdat ik tijdens een film m’n telefoon niet gebruik, groeide m’n anticipatie om het op te kunnen zoeken alleen maar, om vervolgens dus die glimlach op m’n gezicht te toveren (zeker ook toen ik zag wat Flynn nog meer doet, creatief gezien). Maaaaaaaaaaar, deze film draait natuurlijk vooral om Tenzing en drie acteurs die hem spelen. En dat doen ze allemaal opvallend goed, zeker als je weet hoe Aziatische en Westerse acteurs niet altijd even goed ‘matchen’ in film (zie Da 5 Bloods, Ip-Man en vele andere aardig cringe voorbeelden). Maar hier maakte de jonge Samdrup Dorje Lama al indruk met z’n intense, mysterieuze blik, terwijl de energieke verliefdheid van Tenzin Dalha je ontzettend makkelijk meeneemt in zijn droom-vs-liefde-scènes. En dan is de Tenzing die Genden Phuntsok speelt niet alleen als klimmer minstens gelijk aan de westerlingen, Phuntsok zelf doet ook geen milimeter onder voor ‘grootheden’ als Hiddleston en Dafoe. Nu hoeven zij zich volgens mij ook niet ontzettend uit sloven (de make-up-afdeling heeft ook geholpen, qua verwering van hun huid e.d.), dus laat ik eindigen met die andere verrassing in de cast: Lhakpa Tsamchoe. Alles aan haar gezicht straalde ‘liefde’ uit, maar ergens ook herkenning. En dat is dus best raar, als je erachter komt dat dit pas haar vierde film is. Maar daarvan was er één dus wel die Brad Pitt-film, Seven Years in Tibet; inmiddels al bijna 30 jaar oud!

Final credits
TenzingTenzing is overigens geen overduidelijke, in your face-afkeuring van het westen hoor. Ik ben hier mogelijk wat te ‘alert’ op de laatste tijd, maar ergens schoot er tijdens het maken van aantekeningen ook iets door m’n hoofd als “Kijk sneeuwvlokjes, juist door gelijkheidsstrijden als woke krijgen dit soort verhalen nu wél een echte kans, dus alleen daarom al zou je woke toch moeten omarmen juist!??“. Maar dan probeer ik zelf zo’n film onderdeel van die overbodige culture war te maken (waar ik anderen wel eens van wil beschuldigen).

Tjongejonge Filmofiel, je kunt ook gewoon zeggen dat Tenzing een prachtige film is, die het verhaal eens een keer van een andere kant belicht.
En dat is inderdaad MOOI..!

IMDb: https://www.imdb.com/title/tt6262770